انديشه تاسيس نخستين مدرسه نوين در قزوين ابتدا توسط ميرزا صالحخان كلانتر باغميشه تبريزي (آصفالدوله) ملقب به وزير اكرم، حاكم تجددخواه و اصلاحطلب قزوين مطرح و با پيگيريهاي وي توسط اعضاي انجمن معارف كه تشكيل اين انجمن نيز با همت خود او براي نشر صنعت و معارف صورت گرفته بود، بنيانگذاري گرديد.
ميرزا صالحخان كلانتر باغميشه تبريزي معروف به وزیر اکرم
نخستين مدرسه نوين در قزوين كه داراي 4 كلاس درس بود در سال 1283 خورشيدي با همت شماري از رجال و مشاهير قزويني كه از اعضاي انجمن معارف بودند، آغاز به كار كرد. محل مدرسه در محوطه شرق عاليقاپو كه پيش از آن به عنوان رختشويخانه مورد استفاده قرار می گرفت و از موسسات باقرخان سعدالسلطنه - حاکم پیشین قزوین ـ به شمار ميرفت، در نظر گرفته شد. باقرخان موافقت خود را مشروط بر اينكه از اين محل «اليالابد» به عنوان مدرسه استفاده گردد، اعلام داشت و با ايجاد يك ساختمان ساده، نخستين مدرسه پسرانه در قزوين شكل گرفت.
بنيانگذاران مدرسه اميد، نخستين مدرسه نوين در قزوين
حاضران در عكس از راست به چپ عبارتند از:
۱- ميرزا علياكبرخان كانطوري (مترجم كنسولگري روسيه كه قفقازي بود) ۲- ميرزا تقي اميرشاهي ۳- غياث نظام (رييس ايل غياثوند كه به هنگام فتح قزوين توسط مشروطهخواهان در خانهاش كشته شد) ۴- ميرزا ابوتراب شيخالاسلام ۵- شاهزاده عدل الممالك ۶- از روحانيون ولدآبادي ۷- اميرانتصار خلعتبري (برادر زاده و داماد محمدولي خان تنكابني) ۸ـ ميرزاحسن شيخالاسلام (رييس المجاهدين) ۹- اميرمحترم ۱۰- عنايتاله خان فومني
اعضاي انجمن معارف با موافقت وزير اكرم، حاكم قزوين، ملاعلي فرزند ملاتقي معروف به قاضي ارداقي (از آزاديخواهان و اعضاي انجمن معارف) را به سمت مديريت مدرسه برگزيدند و اين چهره شهير قزويني -كه در جريان به توپ بستن مجلس توسط محمدعلي شاه دستگير و با خوراندن سم سيانور در باغشاه به شهادت رسيد- سهم بسزايي از خود در ساماندهي و رونق بخشيدن به مدرسه اميد در قزوين برجاي گذاشت.
قاضي براي اداره مدرسه، برادرش، علياكبر ارداقي را به عنوان ناظم انتخاب كرد و با 2 آموزگار و 2 مستخدم، فعاليتهاي آموزشي مدرسه را كه به نام «اميد» نامگذاري شده بود، آغاز كرد.
بودجه مدرسه از سوي اعضاي انجمن و مختصر وجه دريافتي از شاگردان كه عموماً از طبقات متوسط و مرفه قزوين بودند، تامين ميشد. هرچند ناچيز بودن اين بودجه، از موانع اساسي در گسترش فعاليتهاي نخستين مدرسه نوين اين شهر به شمار ميآمد.
مديريت مديريت مدرسه پس از قاضي ارداقي، به مرحوم شيخ محمد خوشنويس چالي (مجدالكتاب) و سپس به ميرزا مسعود و ميرزا محمودخان اميني محول شد و مدرسه اميد به تدريج صاحب كلاس پنجم و ششم شد. در سال 1298 شمسي علاوه بر 6 كلاس ابتدايي، يك كلاس نقاشي هم تحت نظر مرحوم ميرزا دولتشاهي (يمنالسلطان) در مدرسه داير شد. مدرسه اميد سپس به مدرسه اميدعالي و در سال 1304، نام «شاهپور» براي آن برگزيده شد. مدرسهاي كه تنها سه سال بعد، در سال 1307 به عنوان مدرسه متوسطه شاهپور فعاليت آموزشي خود را پي گرفت.
افتتاح اين مدرسه در عهدي كه تنها امكان آموزشي براي كودكان، مكتبخانههاي قديمي بود، تحولي اساسي در ساختار آموزشي كهن شهر قزوين تلقي ميشد. انديشهاي كه بدون فداكاري و شهامت ميرزا صالحخان كلانتر باغميشه تبريزي، حاكم وقت قزوين امكانپذير نبود. طبيعي بود آغاز به كار نخستين مدرسه به شيوهاي مدرن، واكنشهاي منفي و اعتراضهاي بيشماري را هم از سوي «قشريون» كه از سوي برخي روحانيون و مكتبخانهداران تحريك ميشدند- برانگيزاند. معترضين با متهم كردن پايهگذاران مدرسه به بابيگري! اقدام حاكم قزوين و اعضاي انجمن معارف را تلاش براي بيدين!! كردن مردم قلمداد کردند.
